Yabancı Kıdem ve ihbar tazminatı konusunda merak edilenler.

Ülkemizde gün geçtikçe çalışan yabancı sayısı artmaktadır. Artan yabancı sayısı ile birlikte alınan çalışma izinleri de artmakta ve yabancıların çalışmaları ile ilgili onlarca hukuki durum oluşmaktadır. Yabancılarda İş sözleşmelerinin feshi veya işten çıkarmalar sonrasında yabancıların en çok yaşadıkları problemlerin başında kıdem ve ihbar tazminatları yer almaktadır. Bu konu bir çok işletme ve yabancı için netlik kazanmamış soruların başında gelmektedir.

Konuyu iki temel başlık altında ele alacak olursak,

İhbar tazminatı konusu ;

  • 6 aydan az süredir çalışanlar için  bildirim 2 hafta önce
  • 6 aydan 1 yıla kadar çalışanlarda 4 hafta önce
  • 1,5 yıldan 3 yıla kadar çalışanlarda 6 hafta önce
  •  3 yıldan fazla süredir çalışanlarda 8 hafta önce işten çıkarılacağının bildirilmiş olması gereklidir.

Eğer işveren belirtilen sürelerde çalışana bildirimde bulunur ve yasal iş arama hakkı olan süreleri kendisine verirse işveren ihbar tazminatı ödemek durumunda kalmayacaktır. İşveren bu bildirimi gerçekleştirmedi ise, bu kadar süre için gerekli ihbar tazminatını ödemek zorundadır. İhbar tazminatı üzerinden gelir vergisi ve damga vergisi kesintisi yapılır.  Yabancılarda bu durum iş sözleşmesinin durumuna göre incelenmektedir. Daha önceki yargıtay kararlarına bakıldığında (YARGITAY 9. Hukuk Dairesi,  Esas No:2004/24583, Karar No     :2005/20488, Tarih :07.06.2005) birer yıllık süre ile imzalanan sözleşmeleri zincirleme olarak kabul etmemekte ve belirsiz iş sözleşmesi statüsüne sokmamaktadır. Bu nedenle ihbar tazminatı sadece son yapılan sözleşmenin süresine göre olacaktır.)

Kıdem tazminatı konusu ;

Öncelikle hangi hallerde kıdem tazminatı ödendiğine bakılmalıdır.

  • İşçinin kendi isteği ile işten ayrılmamış olması veya vefat etmiş olması,
  • İşçinin işveren tarafından ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışları nedeniyle işten çıkarılmamış olması,
  • İşçi kendi isteği ile ayrılıyorsa ayrılma nedeni İş yasasının 24, maddesinde belirtilen işçinin haklı bir nedene dayanarak derhal işi bırakması şartına bağlı olması,
  • İşçi kendi isteği ile ayrılıyorsa ve erkek ise muvazzaf askerliği nedeniyle işten ayrılmak zorunda kalmış olması,
  • İşçi kadın ise ve çalışırken evlenmiş ise evlendikten sonraki bir yıl içinde işten ayrılmak istemesi,
  • İşçinin emeklilik şartlarını yerine getirmiş olup emeklilik için ilgili kuruma toptan ödeme yada maaş bağlanması için müracaat etmiş olması,
  • İşçinin aynı işyerinde veya aynı işverene bağlı değişik işyerlerinde en az bir yıllık çalışma süresi olmalıdır.

Kıdem tazminatı hesaplamasında işçinin kaç yıl çalıştığı son brüt maaşı ile çarpılır ve üzerinden damga vergisi düşülerek ödeme yapılır.

Kıdem tazminatı konusu da yine sözleşmenin süresine göre değerlendirilmektedir. Yabancının sözleşmesi süresiz ise ( süresiz çalışma izni sahibi ) kıdem tazminatı hakkı doğmaktadır. Ya da yabancı izinsiz ve belirsiz süreli sözleşmeli çalıştırılmış ise ( Yargıtay kararından çıkarılan yorum : yine burda çalışma izinsiz çalışma cezalandırılmakta ama haklar saklı kalmaktadır.) Her sene 1 senelik sözleşme imzalayıp çalışma izni alan yabancılarda, şahsın kaç sene çalışmış olduğuna bakılmadan, kıdem tazminatı isteği reddedilmektedir. Bu konudaki yargıtay kararı ekteki belgeden okunabilir.

Yabancı kıdem ve ihbar tazminatları konusunun ilerki zamanlarda yeniden değerlendirileceği ve alınan kararların buna göre güncelleneceği tarafımızca öngörülmektedir.

Çalışma izni ve kıdem tazminatı konusunda Detaylı bilgi için bize ulaşınız.

Kaynaklar :

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

T.C. Yargıtay